| تبليغات | X |
|
اثرات برخورداری از صبر و شکیبایی ۱. اراده را قوی می کند. ۲. آمادگی برای استقامت در برابر مشکلات را تقویت می کند. ۳. راه رسیدن به موفقیت را آسان می کند حتی اگر زمان زیادی از آن بگذرد. حضرت علی (ع): «مَن رَکب مراکب الصَّبر اهتدی الی میدان النَّصر» کسی که بر مرکب صبر و شکیبایی سوار شود٬ به میدان پیروزی پای می نهد. صبر و ظفر هر دو از دوستان قدیمند بر اثر صبر نوبت ظفر آید ۴. راه رهایی از گناه است. « رَضِّ نَفسِکَ عَلَی الصَّبرِ تُخَلِّصُ مِنَ الاثم» نفس خود را راضی بر صبر کن تا از گناه رهایی یابی ۵. وسیله ی قبولی در امتحانات الهی و کسب درود و رحمت از سوی خداوند است. (بقره آیات ۱۵۶ -۱۵۷) ۶. نیرو بخش و قدرت آفرین است. «وَاستَعینوا بالصَّبرِ وَ الصَّلوة» ۷. روحیه ی مقابله با سختی ها را افزایش می دهد. اگر بیست نفر از شما اهل صبر باشند بر دویست نفر غلبه می یابند. (سوره انفال آیه ۶۵) ۸. موجب کاهش درد و رنج و محنت می شود. ۹. موجب تقویت ایمان می شود. «الصَّبرُ نِصفُ الایمان» ۱۰. ناملایمات و بلایا و حوادث عظیم را نزد انسان کوچک و ناچیز می سازد. ۱۱. قدرت غلبه بر هیجان و نفسانیات را در انسان افزایش می دهد. ۱۲. پایداری و استقامت در برابر ظلم را جایگزین گریز یا تسلیم می نماید. ۱۳. در مقابل اضطراب و بی تابی به انسان آرامش و پایداری می بخشد. ۱۴. توانایی آن را دارد که تهدیدها را به فرصت های طلایی در زندگی تبدیل کند. ۱۵. عرفا معتقدند صبر و شکیبایی در مقابل بلا و رنج و محنت روح آدمی را صیقلی و تابنده کرده و سِرّ وجود او را به زر خالص تبدیل می کند چنان که مولوی می گوید: صد هزاران کیمیا حق آفرید کیمایی همچون صبر آدم ندید به صبر کوش تو ای دل ٬ که حق رها نکند چنین عزیز نگینی٬ به دست اهرمنی رابطه ی ایمان و شکیبایی لازمه ی گزینش صبر٬ آگاهی٬ شناخت و معرفت است هر چه انسان ایمان و معرفتش به خدای متعال بیشتر شود شکیبایی او نیز بیشتر خواهد شد به طوری که فرموده اند: «الصَّبرُ ثَمَرَة الیقین» صبر نتیجه ی یقین است. رابطه ی صبر و ایمان یک رابطه ی دو سویه است که از یک سو ایمان نظری تقویت کننده ی شکیبایی است و از سوی دیگر شکیبایی نیز ایمان عملی را در فرد تقویت می کند به طوری که: صبر از ایمان بیاید کُلُه حیث لا صبر فلا ایمان لَه گفت پیغمبر خداش ایمان نداد هر که را صبری نباشد در نهاد
شکیبایی در فرهنگ اسلامی گاهی برخی واژه ها به غلط ترجمه و برداشت می شوند٬ مثلأ بعضی ها صبر را به تحمل و قبول ظلم معنا می کنند و معتقدند یک مسلمان باید بر هر ظلمی که بر او وارد شد٬ صبر کند که این نگاه در واقع ظلم پروری و حقارت طلبی است. در صورتی که صبر در فرهنگ اسلامی به معنای مقاومت٬ پایمردی٬ برخورد صحیح منطقی و غیر عجولانه با مشکلات و تحکیم و تثبیت «حق» است٬ به طوری که انتخاب به موقع و به جای گزینه ی صبر در مواجهه با مصائب و مشکلات همانند ارزش جهاد در راه خدا محسوب می شود که می تواند گشایش و پیروزی را به همراه داشته باشد. جان بده از بهر این جام ای پسر بی جهاد و صبر کی باشد ظفر صبر کردن بهر این نبود حرج صبر کن کاصَّبر مفتاح الفرج ترسم به عجز حمل نماید و گر نه شرمنده می کنم به تحمل زمانه را در مبحث بعدی راه های کسب شکیبایی گفته می شود. شکیبا باشید
کسی که تحمل هیچ چیز را ندارد٬ خود نیز تحمل ناپذیر است. (ژانه)
عاقبت جوینده یابنده بود که فرج از صبر زاینده بود (مولوی) راه های رسیدن به قله ی موفقیت در شرایط و موقعیت های مختلف٬ متفاوت است و یکی از شیوه هایی که در موقعیت های بسیار سخت و دشوار می تواند ما را به موفقیت نزدیک کند٬ صبر و شکیبایی است. شکیبایی از ارزش های متعالی است که در برخی نظام های اخلاقی و مذهبی یک فضیلت ارزنده به شمار می رود. شکیبایی رمز رستگاری و راز پیروزی انسان در همه ی شئونات معنوی استکه مراتب مادی حیات نیز به آن وابسته است به طوری که صبر و شکیبایی راه و رسم مردان بزرگ الهی است. مسائل و مشکلات ناخوشآیند زندگی روح و روان انسان را در تنگنا قرار داده و فشارهای عصبی را برای او فراهم می نماید. اگر او توانمند و مقاوم نباشد به رفتارهایی دست خواهد زد که نه تنها به حل مشکل خود کمک نخواهد کرد٬ بلکه بر میزان درد و رنج او خواهد افزود. همه ی ما نیازمند مهارتی هستیم که بتوانیم از وضعیت بحران گذر کرده و از فشار روانی خود بکاهیم. گاهی در عصر (نتوانستن) انتخاب گزینه ی صبر ممکن است بسیار سخت و تلخ به نظر آید٬ ولی باید دانست که همواره در تلخی صبر٬ شیرینی هایی نهفته است که می توان از حلاوت آن کام زندگی را شیرین کرد. پرده های دیده را داروی صبر هم بسوزد هم بسازد شرح صدر از آنجایی که صبر نیرو بخش٬ قدرت آفرین و اراده پرور است٬ در این مبحث به آن می پردازیم. شکیبا باشید صبر در معصیت: منشاء تقوای نفس است صبر در طاعت: منشاء انس به حق است صبر در مصیبت: منشاء رضا به قضای الهی است تعریف شکیبایی شکیبایی به معنای خودنگهداری و حفظ نفس است به طوری که شخص در مقابل سختی ها جزع و بی تابی نکند و در باطنش اضطراب نداشته باشد. صبر به معنای تحمل مشکل نیست بلکه به معنای نفوذ ناپذیری و پایداری در مقابل انگیزه های نادرست درونی و فشارهای بیرونی است. هر گاه شخص خود را از رفتار یا عملی که مانع رسیدن به هدف و یا موجب تأخیر در رسیدن به هدف می شود بازدارد٬ صبر گویند. فرآیند عالم واقع و طبیعی٬ فرآیندی تدریجی و گام به گام است و از طرف دیگر انسان موجودی است که در انجام کارهای خود عجول است٬ شکیبایی یعنی تن دادن به فرآیند طبیعی که تدریج و استمرار است. به تعبیر مولوی: صبر آرد آرزو را٬ نه شتاب صبر کن والله اَعلَم بِالصواب مکر شیطان است تعجیل و شتاب لطف رحمان است صبر و احتساب صبر کن کالصبر مفتاح الفرج تا نیفتی چون فرج در صد حرج
نتایج و ثمرات <مدارا> در زندگی ۱. احترام به آراء و اندیشه و باورهای دیگران را ممکن می سازد. ۲. عیب پوشی٬ عفو و شفقت بر دیگران را آسان می سازد. ۳. در مقابل پرخاشگری و ستیزه جویی دیگران ٬ شکیبایی را میسر می سازد. ۴. تعصب ورزی٬ خودشیفتگی٬ تنگ نظری و پیش داوری را به حاشیه می راند. ۵. توانایی پذیرش تقصرها و خطاها را برای آدمی ممکن می سازد. ۶. برای کسب موفقیت و برخورداری از صلح درونی در زندگی٬ <فرصت های طلایی> را به وجود می آورد ۷. استحکام خانواده و پیوندهای زناشویی را به همراه دارد. ۸. برای طرح و چاره اندیشی مسایل و مشکلات خانواده و جامعه بستر مناسبی را فراهم می آورد. ۹. <شکوفا > شدن فرزندان در محیط خانواده را تأمین و مدارا و بلند نظری را در آنها نیز نهادینه می کند. ۱۰. فرصت پذیرش و خدمت به دیگران را فراهم می نماید. به نقل از سعدی: کوته نظران را نبود جز غم خویش صاحب نظران را غم بیگانه٬ غم خویش ۱۱. اصل گفت و گو و تفاهم اندیشه ها را ممکن می سازد. ۱۲. پنجره ی ذهن ما را به روی اندیشه های دیگران می گشاید. ۱۳. به انسان جذابیت و محبوبیت می بخشد به طوری که قادر است از دشمن دوست بسازد. چنانچه به نقل از سعدی: به نرمی ز دشمن توان کرد دوست چو با دوست سختی کنی دوشمن اوست سلامتی دین و دنیا در مدارا نمودن با مردم است. (غررالحکم) راه های تقویت رفتار مدارا گرایانه در خانواده ۱. سعی کنیم در مدیریت خانه روش های مستبدانه را به حد اقل ممکن برسانیم. ۲. سعی کنیم به تمامی اعضای خانواده اجازه ی اظهار نظر در تصمیم گیری های مربوط به خانواده را بدهیم. ۳. به یاد داشته باشیم تنبیه٬ تحقیر و سرزنش هر یک از اعضای خانواده ما را از اصل <مدارا> دور می سازد. ۴. ضمن تقویت خود کنترلی ( Self contorol ) اعضای خانواده٬ کنترل های بیرونی را به حداقل ممکن برسانیم. ۵. باور داشته باشیم که تمامی انسان ها موجودی منحصر به فرد بوده و مثل و مانندی ندارند٬ حتی دوقلوهایی که از یک کروموزوم متولد می شوند نیز متفاوت از یکدیگرند. مثلا دوقلوهای به هم چسبیده ی <لاله و لادن> یکی به ادبیات و دیگری به سیاست علاقمند بودند. پس انتظار نداشته باشیم دیگر اعضای خانواده (همسر و فرزندان) از نظر رفتار و عقیده و خلقیات مثل ما باشند. ۶. از نصیحت کردن صرف ٬ پرهیز نموده و مهارت گوش دادن را برای شنیدن سخنان اعضای خانواده٬ در خود تقویت کنیم. ۷. مدارا اصل مخالفت و تفاوت اندیشه ها را ممکن می سازد پس اختلاف نسل بی خود و فرزندان نوجوان و جوان را باور نموده و حتی اختلاف عقیدتی احتمالی آنها را با خود بپذیریم و از سنخت گیری با ایشان پرهیز نماییم. ۸. به یاد داشته باشیم بنا بر توصیه های اسلامی هیچ چیز مانند رفق و مدارا دل دیگران را نرم و آنها را همراه نمی سازد. ۹. با افزایش <خود آگاهی> خود و اعضای خانواده تلاش نماییم تا از نقاط قوت و ضعف خانواده ی خود بیشتر مطلع شویم تا مدارا بهتر صورت پذیرد. ۱۰. به یاد داشته باشیم که انسان همواره در معرض اشتباه قرار داشته و جایز الخطاست. پس خطاها و رفتارهای غلط اعضای خانواده را طبیعی بدانیم٬ به آنها تذکر بدهیم ولی برخورد دفعی و مقابله گرایانه نداشته باشیم. ۱۱. به یاد داشته باشیم <مدارا> وسیله ای برای رسیدن از <من> به <ما> است و خانواده ی مطلوب٬ خانواده ای است که همه ی اعضای خانواده در آن احساس لذت و موفقیت و رضایت بنمایند. ۱۲. فرصت های گفت و گو بین اعضای خانواده را بیش از پیش فراهم نماییم چون مدارا با گفت و گو شکل می گیرد. ۱۳. خرد گرایی و استدلال را به عنوان اولین و آخرین داور در بین اعضای خانواده تقویت کنیم. ۱۴. فرزندان خود را با تاریخ و فرهنگ عرفای بزرگ سرزمین اسلامی خود همچون مولانا٬ حافظ٬ ... که عمیقا به مدارا معتقد بودند آشنا کرده٬ خواندن آثار و آموزه های آنها را بین اعضای خانواده رواج دهیم. ۱۵. گوش فرا دادن به نوای وجدان را بین خود و خانواده تقویت کنیم٬ چون که داور نهایی نیکی و بدی در درون همه ی انسان ها <وجدان> است. من به مدارا با مردم مبعوث شدم. پیامبر(ص) و نکته ی آخر مدارا مانند تمام فضایل اخلاقی٫ امری خطیر٬ شکننده و آسیب پذیر است٬ در صورتی که درست و دقیق تمرین و تعلیم نشود٬ نابود می گردد. بر ماست که از این نهال ارزشمند در کانون خانواده مسؤولانه و خردمندانه پاسداری کنیم تا رشد و نمو کرده و به درختی تناور تبدیل شود.
بزرگترین نیکی٬ مدارای با مردم است. حضرت علی(ع) آسایش دو گیتی تفسیر این دو حرف است با دوستان مروت٬ با دشمنان مدارا جهان امروز نسبت به گذشته در جنبه های مختلف زندگی دستخوش تحول و دگرگونی شده است. زندگی در جهان گذشته عموما با انحصار طلبی٬ تمامیت خواهی و یکسو نگری توأم بوده. مثلا نوع حکومت ها پادشاهی و مستبدانه٬ نوع روابط بین جامعه بر مبنای ارباب و زیر دست ٬ و مدیریت در نهاد خانواده بر اصل پدر (مرد) سالاری استوار بوده است. فرآیند تربیت گذشته نیز بر اساس تلقین٬ تقلید٬ اطاعت کورکورانه و حتی خشونت و سرکوب صورت میپذیرفت در صورتی که زندگی در جهان امروز بر خلاف گذشته٬ بیشتر با علم و آگاهی و آزادی و دموکراسی همراه شده و دیگر حکومت ها و روابط جامعه و خانواده در انحصار پادشاهان و اربابان و پدران نمی باشد. پیشرفت روز افزون علوم و فنون جدید٬ زندگی و به خصوص کانون خانواده را تحت تأثیر قرار داده است. به ازای آن٬ سطح رفاه و بهداشت و علم و آگاهی خانواده ها را ارتقاء بخشیده٬ آسیب ها و چالشهایی را نیز برای آن در پی داشته است. امروزه اگر بخواهیم محیط خانواده برای تربیت فرزندان محیطی گرم٬ پویا٬ با نشاط٬ سازنده ٬ سازگار٬ هماهنگ و هدفمند باشد٬ ضروری است علاوه بر حفظ ارزش های اصیل اخلاقی و معنوی گذشته مان به روش های تربیتی نوین عمیقآ توجه کرده و به آن مجهز شویم که یکی از آنها مقوله ی <مدارا> می باشد. در جهان امروز <مدارا> فقط یک گزینش روشنفکرانه نیست بلکه ضرورتی برای هر گونه تعامل و گفتگو در خانواده و جامعه محسوب می شود. <مدارا>٬ اگر درست فهمیده و بکار برده شود٬ می تواند به عنوان یک اصل مهم و حیاتی روابط میان همسران٬ والدین و فرزندان٬ معلمین و دانش آموزان٬ زمامداران و مردم را به طور مفید و مؤثر و سازنده سامان بخشد. مداراگر باشید مدارا مدارا در لغت به معنای روا داری٬ تساهل٬ تسامح٬ آزاد اندیشی٬ آزاد منشی٬ سعه ی صدر و بلند نظری است. در تعریف٬ نحوه ی نگرش و برخورد آزاد اندیشانه و آزاد منشانه با کسانی است که به نوعی با عقاید و اعمال ما متفاوت هستند. مدارا نتیجه ی باور به این موضوع است که این کره ی خاکی متعلق به همه ی انسان هاست و خداوند هم انسان ها را کاملا متفاوت و موجودی منحصر به فرد آفریده است. ویژگی افراد مدارا گر ۱. از توانایی سازگاری بالاتری برخوردارند. ۲. نقاط قوت و ضعف خود را به خوبی می شناسند. ۳. در برقراری ارتباط با دیگران بیشتر به مشترکات خود با آنها توجه می کنند تا از آن مهر و دوستی٬ محبت و صمیمت متولد شود. ۴. چون سعی دارند از برخوردهای قهرآمیز که استرس آور است دوری گزینند٬ بنابراین از بهداشت روانی بالاتری برخوردارند. ۵. از خشونت و پرخاشگری به دور هستند. ۶. با دیگران به گونه ای ارتباط برقرار می کنند که هم خود و هم دیگران از این ارتباط احساس رضایت نمایند. ۷. از مدیریت انسانی بالایی برخوردارند. ۸. در برخورد با دیگران به <خرد گرایی> توجه ویژه دارند. ۹. با مخالفین خود نه تنها سر ستیز نداشته بلکه آنها را پذیرفته و برای رفع تضادها با آنها تعامل برقرار می نمایند. ۱۰. در زندگی کمتر احساس شکست و ناکامی داشته و همواره از صلح درونی و نشاط در زندگی بهره مند هستند. با رفق و مدارا عمل کردن٬ اهداف و مقاصد انسان به دست می آید. حضرت علی (ع)
|
About
سلام Archivesآبان 1386مهر 1386 Specific
بلاگ کد
فتو نایت
آپلود عکس
گالری عکس
انتخاب وبلاگ برتر
کد موسیقی لایت
قالب های نایت اسکین
|
